چهارشنبه, 09 فروردين 1396

 

پس از افزایش تمایل افراد به معامله در بورس اوراق بهادار ، تمایل برای بازدهی بیشتر سرمایه گذاران را به سمت پذیرش ریسک بیشتر سوق داد و اکنون تمایل به خرید و فروش سهام شرکت هایی که در بازار پایه فرابورسی پذیرفته شده اند نسبت به گذشته بیشتر شده است اما تفاوت این بازار با بازار اول چیست و این گونه معاملات چگونه انجام می شود...

در گذشته خریدار و فروشنده به سختی یکدیگر را پیدا می‌کردند ولی با راه‌اندازی معاملات بازار پایه توافقی، خریدار و فروشنده در قالب پیام به صورت توافقی با یکدیگر معامله می‌کنند.

 

دلايل ايجاد تابلوي غيررسمي:

 

محدوديت هايي در مورد تعداد سهامداران و ميزان سهام آزاد شناور، سرمايه ثبت شده شرکت، وضعيت سودآوري، نسبت حقوق صاحبان سهام به کل دارايي ها و... سبب مي شود تا برخي شرکت هاي سهامي عام، واجد شرايط پذيرش نبوده و به منظور نقل و انتقال، مبادله سهام و... در بازار پايه فرابورس درج شوند.

 

مقررات مربوط به پذيرش شرکت ها در بورس، براي برخورد با شرکت هايي که پس از پذيرش به دلايلي شرايط پذيرش را از دست مي دادند، سازوكار مشخصي تعيين نكرده بود. اين مشكلات كه تعداد قابل توجهي از شرکت هاي بورس با آن مواجه بودند و به نقض مقررات پذيرش منجر شده بود مي توانست به زيان دهي، عدم اطلاع رساني دقيق و به موقع و به عبارتي کاهش شفافيت شرکت ها کاهش شديد حجم دادو ستد سهام منجر شود که مقام ناظر را در چارچوب مقررات مجبور به توقف نماد آنها در بورس کرده بود.
در عمل توقف نمادها و کاهش شديد نقدشوندگي آنها به زيان سهامداران جزء شرکت ها بود. به گونه اي که امکان فروش سهام در بازار وجود نداشت و سرمايه آنها بلوکه شده بود؛ علاوه براين، حضور شرکت هاي يادشده و در عين حال داد و ستد نشدن سهام آنها به کاهش دقت نماگرها و شاخص هاي عملکردي بورس منجر شده بود.

 

براي رفع مشکلات يادشده و به ويژه حمايت از حقوق سهامداران جزء در بازار، دستورالعمل معاملات تابلوي غيررسمي تدوين و فعاليت آن آغاز شد تا در چارچوب دستورالعمل در اين تابلو معامله و در صورت احراز شرايط پذيرش دوباره به تابلوي فرعي بازگردند و در صورت ادامه مشکلات از بازار حذف شوند.

 

درخصوص مقايسه تابلوي پایه فرابورس با بازار پايه توافقي فرابورس، شرايط تابلوي غيررسمي کاملامتفاوت از بازار پايه فرابورس است وبازار پايه فرابورس به منظور دادوستد سهام شرکت هايي طراحي شده است که به دلايلي امکان پذيرش آنها در بازارهاي ديگر وجود ندارد و اين بازار امکان دادوستد سهام را براي سهامداران اين شرکت در يک سازوکار رسمي و در چارچوب مقررات فراهم مي کند؛ در واقع هدف اين بازار آشنايي اين شرکت ها با شرايط پذيرش در تابلوي اصلي است.

 

شرکت هاي درج شده در بازار پايه الزامي به ارائه بودجه ندارند و تنها صورت هاي مالي سالانه و ميان دوره اي را منتشر مي کنند که اين امر يکي از دلايل تمايل برخي شرکت ها براي ورود به اين بازار است.

 

معاملات در اين بازار به دو روش حراج پيوسته و حراج تک قيمتي صورت مي پذيرد؛ در روش حراج پيوسته، مانند بازار اول و دوم فرابورس، در طول جلسه معاملاتي و به طور مستمر، خريد و فروش سهام انجام مي گيرد. اما در روش حراج تک قيمتي که بيشتر در مورد سهام شرکت هايي با نقدشوندگي پايين اجرا مي شود، معامله سهم تنها در زمان هاي خاصي از جلسه معاملاتي و پس از بررسي قيمت هاي واردشده انجام مي شود؛ ضمنا دامنه نوسان قيمت سهم نيز 10 درصد از قيمت پاياني روز معاملاتي قبل است.

 

همچنين آمار کامل معاملات از قبيل تعداد معاملات، قيمت پاياني، بيشترين و کمترين قيمت مورد معامله، معاملات به تفکيک حقيقي و حقوقي و ... در اختيار سرمايه گذاران قرار نمي گيرد. ضمنا معامله گران برخط نيز قادر به معامله در اين بازار نيستند؛ افزون بر اين استفاده از کد خريد گروهي نيز مجاز نيست.

 

در واقع مي توان گفت تابلوي غيررسمي اگرچه اميد اصلاح ساختار شرکت ها توسط سهامداران جديد و بازگشت آنها به بورس را به همراه داشت، اما يکي از اهداف اصلي آن کمک به سهامداران جزء براي فروش سهام خود قبل از اخراج شرکت ها از بورس بود.

 

به رغم آنکه تاکيد شده که اين اقدام، در جهت افزايش نقدشوندگي سهام درج شده در بازار پايه صورت گرفته است، اما در واقع در اين شکل از معاملات، شفافيت کمتري نسبت به ساير معاملات عادي وجود داشته و خريدار و فروشنده از قبل با هم توافق کرده و امکان ثبت معامله در سيستم نيز ميسر است.

 

بازار توافقي پايه را به نوعي تداعي گر بازار غيررسمي يا تابلوي چهارم در گذشته (پيش از تشکيل شرکت فرابورس) عنوان کرد به طوري که در گذشته شرکت هاي اخراج شده از بورس، به اين بازار منتقل مي شدند

 

اوراق بهادار در بازار پایه به صورت عادی یا توافقی می توانند معامله شوند. اوراق بهاداری که به تشخیص کمیته عرضه حائز حداقل شرایط زیر باشند، بصورت عادی و سایر اوراق بصورت توافقی معامله می شوند.
الف) در زمان درج نماد تعداد سهامداران شرکت از 35 نفر و سهام شناور آزاد شرکت بیشتر از یک درصد بوده یا امکان تحقق این شرایط به تشخیص کمیته عرضه وجود داشته باشد ( در این خصوص سهامداران عمده شرکت باید تعهدات لازم را به فرابورس ارائه نمایند.)
ب) محدودیتهای معاملاتی موثر جهت نقل و انتقال سهام شرکت وجود نداشته باشد.
ج) ابهامات اساسی و یا عدم شفافیت قابل توجهی در خصوص اطلاعات شرکت یا ترکیب سهامداری آن وجود نداشته باشد.

 

دامنه نوسان روزانه قیمت و محدودیت حجمی معاملات عادی بازار پایه مشابه بازار اول و دوم فرابورس، حسب ضوابط فصل هشتم دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات خواهد بود.
در بازار پایه صرفاً سفارش محدود قابل اجرا بوده و استفاده از کد معاملاتی گروهی در این بازار مجاز نمی باشد.

 

روش انجام معاملات توافقی در بازار پایه به شرح زیر است :

 

1.پیشنهاد خرید یا فروش توسط کارگزار پیشنهاد دهنده در سامانه معاملات توافقی ثبت می گردد. این پیشنهاد می تواند با قیمت معین یا قابل مذاکره در سامانه ثبت شود.
2.کارگزار پذیرنده پیشنهاد جهت پاسخ دادن به پیشنهاد ثبت شده در سامانه معاملاتی اقدام به انتخاب آن نموده و پذیرش خود را جهت ارسال به کارگزار پیشنهاد دهنده در سامانه معاملات توافقی ثبت می کند.
3.در صورتی که پیشنهاد ثبت شده دارای قیمت معین باشد سامانه معاملات توافقی سفارشات تطبیق یافته را
جهت تائید به فرابورس ارسال می کند.
3.در صورتی که پیشنهاد ارائه شده قابل مذاکره باشد، جزئیات درخواست کارگزار پذیرنده پیشنهاد به کارگزار پیشنهاد دهنده ارسال و در صورت تائید نهایی کارگزاران عامل طرفین سفارش تطبیق یافته جهت تائید به فرابورس ارسال می گردد.
5.در صورت عدم مغایرت سفارشات تطبیق یافته با قوانین و مقررات، فرابورس معامله را تائید می نماید و سفارشات تطبیق یافته جهت انجام معامله و ثبت نهایی به سامانه معاملات ارسال می گردد.

 

لازم به ذکر است که معاملات سهام شرکت های حاضر در بازار پایه ی توافقی بر اساس اطلاعات منتشره موجود، در هر زمان امکانپذیر می باشد.

 

دامنه نوسان قیمت روزانه و محدودیت حجمی در خصوص معاملات توافقی اعمال نمی گردد لیکن هیئت مدیره فرابورس می تواند در صورت نیاز محدودیت حجمی یا قیمتی جهت ثبت سفارشات هر نماد معاملاتی در سامانه معاملاتی توافقی تصویب و پس از اطلاع رسانی اعمال نماید.

شما اجازه ارسال نظر در این بخش را ندارید. ابتدا می بایست ثبت نام کنید.